Annoeska
59 jaar, op zoek naar nieuw werk
Klachten: pijn in voeten en gewrichten door een val, fibromyalgie, allodynie (een vorm van overgevoeligheid voor aanraking)
Chronische pijn was voor mij altijd een ver-van-mijn-bed-show,
totdat ik in november 2023 een fietsongeluk kreeg en ik in een lang hersteltraject terecht kwam. Ik had gelukkig niets gebroken, maar wel flinke kneuzingen. Met hulp van de fysiotherapeut herstelde ik in eerste instantie goed, maar op een gegeven moment stokte dat en de pijn nam alleen maar toe. Die pijn ging mijn hele dagelijkse leven beheersen. De kneuzingen in mijn knieën genazen niet, ik had constante zenuwpijn in mijn rechterbeen en had een doof gevoel in mijn hiel. Mijn huid was zo gevoelig, dat een zachte aanraking of wind pijnlijk was. Ik begreep er niets van; ik deed er alles aan om beter te worden, maar niets hielp. De angst sloeg toe: ik dacht dat ik iets ernstigs had. Ondertussen liep ik vast bij de huisarts, die me telkens naar huis stuurde met een andere diagnose. De antwoorden bleven uit, de vragen stapelden zich op. Moegestreden, overprikkeld en volkomen radeloos zat ik uiteindelijk weer in de spreekkamer. Pas toen de huisarts zag hoe ik was veranderd van een actieve, gezonde vrouw in iemand die uit pure angst voor de pijn niet meer durfde te bewegen, stuurde ze me door naar een revalidatiearts in het ziekenhuis.
Het keerpunt
Na de nodige onderzoeken was het duidelijk dat ik aanhoudende pijnklachten had die werden aangeduid als fibromyalgie en ik ging een intensief pijntraject volgen in het revalidatiecentrum. Hoewel ik sceptisch was, voelde dit traject tegelijkertijd als mijn allerlaatste strohalm. Het zou mijn grote keerpunt worden. Eindelijk voelde ik mij gehoord en gezien! Al snel bleek dat ik constant mijn lichaam aan het monitoren was en om de pijn heen bewoog, waardoor ik een overalert beschermsysteem in stand hield. Angst om te bewegen en de gedachte dat er iets stuk was in mijn lichaam bleek hiervan de oorzaak. Ik moest opnieuw leren zien om te gaan met onaangename gevoelens in mijn lichaam.
Het beest in de muil kijken
Ik worstelde ook met mijn vergaarde inzichten, over de kennis hoe het brein werkt en de werkelijkheid. En daarom moest ik uiteindelijk wel erkennen, en dat vond ik echt heel moeilijk, dat ik veel te streng was naar mezelf omdat ik in mijn ogen gefaald had dat ik de neerwaartse spiraal niet heb tegen kunnen houden. Ondertussen moest ik ook weer vertrouwen krijgen in mijn lichaam. Met EMDR de impact van het ongeluk aangepakt: de rouw die eronder zat, ging dieper dan ik zelf erkende. Op een gegeven moment begon ik langzaam in te zien hoe mijn beschermmechanisme werkte en puzzelstukjes begonnen op hun plek te vallen. Ik werd me bewust van een oud, vertrouwd overlevingsmechanisme. Door al deze inzichten in mijzelf, oude pijn en hoe mijn brein en zenuwstelsel daarop reageerden, kwam er eindelijk wat rust in mijn lijf en kon ik mij wat meer ontspannen. De pijn nam af en ik kreeg weer plezier in bewegen. Het pijnteam liet mij kijken naar de verstollende controle van pijn, verdriet en verlies, waar ik niet altijd heen wilde of durfde. Dankbaar dat ik de moed heb gehad om dat beest in de muil te kijken. Ik had het niet durven dromen maar aan het einde van het traject was ik pijnvrij en had ik de regie weer terug over mijn leven.
Spannende nieuwe fase in mijn herstel
Er brak een spannende nieuwe fase aan van vallen en opstaan in het dagelijks leven. Mijn zenuwstelsel stond nog regelmatig in de overlevingsstand en de pijn stak af en toe de kop op. Ondanks deze fysieke ongemakken bleef ik intensief sporten om het vertrouwen in mijn eigen lichaam terug te winnen. Ik wilde op reis en toen kwam ‘de Camino’ op mijn pad. Ik koos voor de veiligheid van een groepje, en liep het laatste deel van de Franse route. Mijn zenuwstelsel stond strak gespannen en slecht zittende schoenen maakten elke stap loodzwaar Maar met elke kilometer groeide mijn vastberadenheid en mentaal gebeurde er veel goeds. Toen we uiteindelijk Santiago de Compostella binnenliepen, volgde een diepe ontlading. Met tranen in mijn ogen besefte ik, ik kan veel meer dan ik denk.. Na deze euforie wachtte de terugkeer naar de maatschappij via een werkervaringsplaats in de bibliotheek, om mijn zelfvertrouwen op de werkvloer te herwinnen. Dit bleek zo intensief dat de pijn en de innerlijke worsteling direct weer terugkwamen. Ik zat al een tijdje in de ziektewet en de stress rondom de naderende WIA-procedures zorgde voor extra druk. Samen met mijn pijncoach ontdekte ik wat er nog onbewust diep vanbinnen speelde: ik projecteerde de spanningen en angsten uit mijn verleden op mijn huidige werkervaring én op de toekomst. Mijn zenuwstelsel en lichaam reageerden wederom puur op die onbewuste stress. Dat inzicht deed de spanning weer uit mijn lichaam stromen. Toen ik mijn tweede Camino solo liep, was er een moment dat ik bijna in paniek raakte, maar gelukkig vond ik opnieuw de moed om die recht in de ogen te kijken en volledig te doorvoelen.
Nieuwe triggers – waar ik nu anders mee om ging
Het werd tijd om een intense periode van drie jaar herstel definitief af te sluiten. Ik stopte met sporten bij het revalidatiecentrum en rondde mijn werkervaringsplaats af; mijn zelfvertrouwen was terug. Toch werd ik opnieuw getriggerd door iets en dat bracht een andere oude pijn naar boven: het gevoel niet gezien of gehoord te worden en de neiging mezelf weg te cijferen. De boosheid en het verdriet van toen kwamen in alle heftigheid terug, maar ik kon die pijnlijke emoties volledig toelaten en doorvoelen. Dat luchtte enorm op; er gleed opnieuw een last van mijn schouders af. Blijkbaar had ik dit verdriet toch nog geen plek gegeven. Via mijn pijncoach maakte ik kennis met het werk van o.a. dr. Sarno en Stichting Emovere. Er ging een wereld voor mij open. Gesterkt door deze inzichten startte ik solo mijn derde Camino en liep nu met pure lichtheid naar de kust, daar aangekomen stroomde de tranen van dankbaarheid, omdat ik weet dat alle sensaties in mijn lichaam helemaal oké zijn.
Blessing in disguise
Achteraf gezien is het fietsongeluk een blessing in disguise geweest. Met de oude overtuiging dat ik altijd sterk moet zijn, hield ik mijn herstel onbewust tegen. Het ongeluk dwong me om de diepe lagen van onbewuste angsten, verdriet en opgekropte pijn recht in de ogen te kijken. Ik leerde dat emoties die geen aandacht krijgen, niet verdwijnen maar als een constante onderstroom aanwezig blijven in je lichaam, wachtend tot ze eindelijk gevoeld en gehoord worden. Vandaag de dag leef ik veel meer in het nu, met een diep vertrouwen dat het goed is. Ik ben compassievoller naar mezelf en voel mij sterker, krachtiger en levendiger dan vóór mijn ongeluk.
Mijn boodschap aan de gezondheidszorg:
Is helder: neem mensen met aanhoudende (pijn)klachten serieus en zorg dat zij zich echt gehoord en gezien voelen. Het had mij een hoop stress en onzekerheid gescheeld en wellicht was ik dan niet zo ver in een negatieve spiraal terechtgekomen. Ik pleit er daarom voor dat er in alle medische opleidingen uitgebreid aandacht komt voor de mind-bodyconnectie. Mijn huisarts is hier nu oprecht in geïnteresseerd en dat is een hoopvolle ontwikkeling.
